Thơ trong nhạc Trịnh Công Sơn

Bùi Bảo Trúc viết: "Có những bản nhạc của ông, phần lời ca đúng là những bài thơ. Ông dùng nhạc để nâng đỡ những đoạn thơ đó. Và ông cũng dùng thơ để dẫn những đoạn nhạc đi. Nhạc của ông không khúc mắc là vì thế."
Văn Cao viết "Trịnh Công Sơn là người thơ ca (Chantre) bởi ở Sơn, nhạc và thơ quyện vào nhau đến độ khó phân định cái nào là chính, cái nào là phụ."

Dưới đây là những lời nhạc từ nhiều ca khúc của Trịnh Công Sơn mà chính nó đã là những bài thơ với những vần điệu rất đúng quy tắc, không cần sự nâng đỡ thêm vào của nhạc . Như thể Trịnh Công Sơn đã làm ra những bài thơ này trước rồi từ đó phổ nhạc .

Thơ 4 chữ

Thôi xin ơn đời
Trong cơn mê này
Gọi mùa thu tới
Tôi đưa em về
Chân em bước nhẹ
Trời buồn gió cao
Đời xin có nhau
Dài cho mãi sau
Nắng không gọi sầu
Áo xưa dù nhàu
Cũng xin bạc đầu
Gọi mãi tên nhau
(Hạ Trắng)

Ghế đá công viên,
dời ra đường phố
Từng hàng cây nghiêng,
chìm trong tiếng nổ
Từng bàn chân quen,
chạy ra phố chợ
Em bé loã lồ,
giấc ngủ không yên

Ghế đá công viên,
dời ra đường phố
Người già ho hen,
ngồi im tiếng thở
Từng vùng đêm đen,
hoả châu thắp đỏ
Em bé loã lồ,
suốt đời lang thang
(Người Già Em Bé)

Thơ 5 chữ 

Một ngày như mọi ngày, 
em trả lại đời tôi 
Một ngày như mọi ngày, 
ta nhận lời tình cuối 
Một ngày như mọi ngày, 
đời nhẹ như mây khói 
Một ngày như mọi ngày, 
mang nặng hồn tả tơi 
Một ngày như mọi ngày, 
nhớ mặt trời đầu môi 
Một ngày như mọi ngày, 
đau nặng từng lời nói 
Một ngày như mọi ngày, 
từng mạch đời trăn trối 
Một ngày như mọi ngày, 
đi về một mình tôi 
Một ngày như mọi ngày, 
đi về một mình tôi 
Một ngày như mọi ngày, 
quanh đời mình chợt tối 
Một ngày như mọi ngày,
giọng buồn lên tiếp nối 
Một ngày như mọi ngày, 
xe ngựa về ngủ say 
Một ngày như mọi ngày, 
em trả lại đời tôi 
Một ngày như mọi ngày, 
xếp vòng tay oan trái 
Một ngày như mọi ngày, 
từng chiều lên hấp hối 
Một ngày như mọi ngày, 
bóng đổ một mình tôi... 
(Một ngày như mọi ngày) 

Tình ngỡ đã phôi pha 
nhưng tình vẫn còn đầy 
Người ngỡ đã đi xa 
nhưng người vẫn quanh đây 
Những bước chân mềm mại 
đã đi vào đời người 
Như từng viên đá cuôị 
rớt vào lòng biển khơi 
(Tình Nhớ) 

Thương ai về ngõ tối 
Sương rơi ướt đôi môi 
Thương ai buồn kiếp đời 
Lạnh lùng ánh sao rơi 

Thương ai về xóm vắng 
Đêm nay thiếu ánh trăng 
Đôi vai gầy ướt mềm 
Người lạnh lắm hay không 

Thương ai mầu áo trắng 
Trông như ánh sao băng 
Thương ai cười trong nắng 
Ngại ngùng áng mây bay 
(Thương Một Người) 

Thơ 7 chữ 

Trên đời người trổ nhánh hoang vu 
Trên ngày đi mọc cành lá mù 
Những tim đời đập lời hoang phế. 
Dưới mặt trời ngồi hát hôn mê 
(Cỏ Xót Xa Đưa) 

Em hai mươi tuổi em bây giờ 
Chân qua phố phường phố ngẩn ngơ 
Sài Gòn hai mươi mùa nắng lạ 
Em mây hoang đường sớm chiều qua 
(Hai Mươi Mùa Nắng Lạ) 

Màu nắng hay là màu mắt em 
Mùa thu mưa bay cho tay mềm 
Chiều nghiêng nghiêng bóng nắng qua thềm 
Rồi có hôm nào mây bay lên. 
Lùa nắng cho buồn vào tóc em 
Bàn tay xanh xao đón ưu phiền 
Ngày xưa sao lá thu không vàng 
Và nắng chưa vào trong mắt em 
(Nắng Thủy Tinh) 

Biển sóng biển sóng đừng xô nhau 
Ta xô biển lại sóng nằm đau 
Biển sóng biển sóng đừng xô tôi 
Đừng xô tôi ngã giữa tim người 

Biển sóng biển sóng đừng trôi xa 
Bao năm chờ đợi sóng gần ta 
Biển sóng biển sóng đừng âm u 
Đừng nuôi trong ấy trái tim thù 
(Sóng Về Đâu) 

Xin cho mây che đủ phận người 
Xin cho tôi một sáng trời vui 
Xin cho tôi đến tận nụ cười 
Cho tôi quên một nấm mộ tươi 
Xin cho tôi xin vạn lần rồi 
Một góc này chỉ biết rong chơi 
Xin cho tôi yên phận này thôi 
Xin cho tôi nguyên vẹn hình hài 
Cho tôi nghe lời hát cỏ cây 
Xin cho tôi quên phận tù đày 
Xin cho tôi là thoáng rượu cay 
Xin cho tôi xin cả cuộc đời 
Một hôm nào trẻ hát trong nôi 
Xin cho tôi xin chỉ một ngày 
(Xin Cho Tôi) 

Hai mươi năm em trả lại rồi 
Trả nợ một đời xa vắng vòng tay 
Hai mươi năm vơi cạn lại đầy 
Trả nợ một thời môi vắng vòng môi 

Bao nhiêu năm em nợ ngọt ngào 
Trả nợ một đời chưa hết tình sâu 
Bao nhiêu năm em nợ bạc đầu 
Trả nợ một đời không hết tình đâu 

Bao nhiêu năm bỗng lại nhiệm mầu 
Trả nợ một lần quên hết tình đau 
Hai mươi năm vẫn là thuở nào 
Nợ lại lần này trong cõi đời nhau 
(Xin Trả Nợ Người) 

Thơ 8 chữ 

Đường nào quạnh hiu tôi đã đi qua 
Đường về tình tôi có nắng rất la đà 
Đường thật lặng yên lòng không gì nhớ 
Giật mình nhìn quanh ồ phố xa lạ 
(Bên Đời Hiu Quạnh) 

Mưa vẫn hay mưa cho đời biển động 
Làm sao em biết bia đá không đau 
Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng 
Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau 
(Diễm Xưa) 

Hãy yêu nhau đi quên ngày u tối 
Dù vẫn biết mai đây xa lìa thế giới 
Mặt đất đã cho ta những ngày vui với 
Hãy nhìn vào mặt người lần cuối trong đời 

Hãy trao cho nhau muôn ngàn yêu dấu 
Hãy trao cho nhau hạnh phúc lẫn thương đau 
Trái tim cho ta nơi về nương náu 
Được quên rất nhiều ngày tháng tiêu điều. 
(Hãy Yêu Nhau Đi) 

Ta về nơi đây thoáng nghe gió lạnh 
Hết mùa thu sang đã đến ngày đông 
Những hàng cây xanh đón em áo lộng 
Bây giờ ta nhìn khói trời mênh mông 
Ta về nơi đây bỗng im tiếng động 
Đã về trên sông những cánh bèo xanh 
Có còn trong em những đêm gió lộng 
Ngồi bên hiên nhìn bến nước đầy dâng 
Có còn trong em những cây nến hồng 
Những cầu qua sông những phút tình duyên 
Gió trời lênh đênh nhớ con phố hẹn 
Ta nhìn ta về giữa trời hư không 
(Khói trời mênh mông) 

Thơ Lục Bát

Con chim ở đậu cành tre
Con cá ở trọ trong khe nước nguồn
Tôi nay ở trọ trần gian
Trăm năm về chốn xa xăm cuối trời

Xưa kia ở đậu miền xa
Cơn gió ở trọ bao la đất trời
Nhân gian về trọ nhiều nơi
Bâng khuâng vì những đôi môi rất hồng

Mây kia ở đậu từng không
Mưa nắng ở trọ bên trong mắt người
Tim em người trọ là tôi
Mai kia về chốn xa xôi cũng gần

Môi xinh ở đậu người xinh
Đi đứng ở trọ đôi chân Thúy Kiều
Xin cho về trọ gần nhau
Mai kia dù có ra sao cũng đành

Trăm năm ở đậu ngàn năm
Đêm tối ở trọ chung quanh nỗi buồn
Ơ hay là một vòng xinh
Tôi như người bỗng lênh đênh giữa đời
(Ở Trọ)

Từ nay anh đã có nàng
Biết ơn sông núi đáp đền tiếng ca
Mùa xuân trên những mái nhà
Có con chim hót tên là ái ân
(Đóa Hoa Vô Thường)

Hôm nay ra phố với người
Chật trong phố xá những lời phân ưu
Vây quanh bốn phía kinh cầu
Lòng ta như đã nát nhàu đam mê
Bụi hồng theo lấm chân về
Nhịp nhàng gót nhỏ nặng nề riêng ta
Quanh đây những bóng căm thù
Cầm tay nhau thấy não nề trong da
Bên kia sông nước vỗ bờ
Hồng nhan em có bao giờ bâng khuâng?
Nụ cười trong gió mong manh
Một trời riêng đó bước chân ta về.
(Lời Ở Phố Về)

Mưa như từng giọt rượu hờ
Đêm trong thành phố ai chờ chờ ai
Mưa thưa tựa áo lụa trời
Ôm quanh da thịt chân người người qua
(Mưa Mùa Hạ)

[Người lượm lặt - Nguyễn Phú Lương - Tháng 4 2005]